Chciałbym podzielić się z Tobą kilkoma przemyśleniami czym różnią się od siebie zawody psychologa, psychoterapeuty i psychiatry. Znajomość różnic może być bardzo ważna, np. gdy ktoś wybiera specjalistę, dlatego warto taką wiedzę posiadać dla siebie, czy też żeby w razie potrzeby przekazać ją innym. Może dla Ciebie różnice są oczywiste, może nie, a może dla Ciebie to wszystko jest tak podobne, że nie wiesz czym różnią się od siebie te zawody i myślisz, że to wszystko to samo? W kilku słowach postaram się omówić przynajmniej ogólne różnice. Nie będzie to naukowy tekst, raczej przemyślenia (choć owszem oparte na rzeczywistości). No to… zaczynamy!
Psycholog – to osoba, która ukończyła studia z psychologii (na poziomie magisterskim). Często są to jednolite pięcioletnie studia magisterskie. Psycholog może między innymi dokonywać diagnozy psychologicznej, prowadzić szkolenia, psychoedukację, wsparcie, pomoc psychologiczną (nie jest to psychoterapia!) itd. Co prawda w ramach studiów z psychologii ktoś może wybrać specjalność (nie specjalizację!). Specjalność może dawać nieco więcej wiedzy z danego obszaru, jednak nie sprawia, że ktoś nabywa tytuł np. psychologa klinicznego itd.
Jest kilka obszarów, które wymagają od psychologów np. odpowiednich dodatkowych studiów podyplomowych, szkoleń, spełnienia różnych wymogów – wówczas ktoś dostaje konkretny dodatkowy tytuł i uprawnienia (dotyczy to np. psychologii transportu, badań psychologicznych osób starających się o pozwolenie na broń). Niektóre jednak tytuły są dość umowne – np. psycholog dziecięcy (może chodzić o osobę, która ma wiedzę, umiejętności i doświadczenie w pracy z dziećmi i młodzieżą, kogoś kto ukończył jakieś szkolenia czy studia podyplomowe z zakresu diagnozy czy pracy z dziećmi i młodzieżą albo o osobę, która zrobiła czteroletnią specjalizację z psychologii klinicznej i w ramach subspecjalizacji wybrała psychologię kliniczną dzieci i młodzieży – jednak specjalizacja wymaga między innymi jeszcze staży klinicznych, zdania egzaminu państwowego… więc jest różnica).
Specjalista psycholog kliniczny – osoba, która jest psychologiem i ukończyła czteroletnią specjalizację (zawierającą między innymi naukę, staże kliniczne, zdanie egzaminu państwowego) z zakresu psychologii klinicznej. Są cztery subspecjalności (z zakresu psychologii klinicznej osób z zaburzeniami psychicznymi, chorych somatycznie, neuropsychologii klinicznej, psychologii klinicznej dzieci i młodzieży), które ktoś może wybrać w ramach specjalizacji, jednak każdy ostatecznie otrzymuje ten sam tytuł specjalisty psychologa klinicznego (choć może gdzieś pojawić się informacja o subspecjalizacji).
Psychoterapeuta – ogólnie osoba, która prowadzi psychoterapię (mając oczywiście ku temu odpowiednie przygotowanie). Psychoterapia jest konkretną metodą leczenia. Istnieje wiele różnych nurtów, podejść w psychoterapii. Wymogiem jest ukończenie studiów na poziomie magisterskim (niekoniecznie psychologii) oraz szkolenie podyplomowe w zakresie psychoterapii. Szkolenie w psychoterapii trwa minimum 4 lata (z określoną liczbą godzin) i zazwyczaj obejmuje między innymi szkolenie teoretyczne, psychoterapię własną lub inne formy rozwoju, superwizję, staż kliniczny, wymagane jest także zdobywanie doświadczenia zawodowego (po spełnieniu określonych warunków!). W zależności od danej szkoły psychoterapii i stowarzyszenia, w którym ktoś będzie chciał robić lub robi certyfikat, istnieją pewne różnice w wymaganiach. Pewne minima szkolenia z zakresu psychoterapii oraz wykonywanie zawodu psychoterapeuty reguluje np. Ministerstwo Zdrowia (dotyczy to np. osób pracujących w poradniach na NFZ). Teraz nieco omówię tytuły szczegółowe jakimi mogą posługiwać się psychoterapeuci.
– Psychoterapeuta w trakcie szkolenia – osoba, która ukończyła minimum drugi rok całościowego szkolenia z psychoterapii. Czyli taka osoba może prowadzić psychoterapię ponieważ spełniła określone warunki i jednocześnie nadal uczy się, rozwija.
– Psychoterapeuta w trakcie procesu certyfikacji – osoba, która ukończyła całościowe szkolenie z psychoterapii i uzyskała dyplom ukończenia szkoły psychoterapii oraz wstąpiła (także formalnie, np. składając odpowiednie dokumenty) na ścieżkę certyfikacji np. w danym stowarzyszeniu i realizuje odpowiednie wymagania dotyczące np. superwizji czy doświadczenia zawodowego.
– Certyfikowany psychoterapeuta – osoba która posiada certyfikat psychoterapeuty np. w jakimś stowarzyszeniu, które zrzesza psychoterapeutów i jest zewnętrzne wobec podmiotu szkolącego. Czyli ktoś ukończył szkołę psychoterapii, uzyskał dyplom, przeszedł ścieżkę certyfikacji, zdał egzamin przed komisją i dostał certyfikat. W Polsce istnieją różne stowarzyszenia itd., które skupiają psychoterapeutów oraz dbają o znaczenie i wysoki standard psychoterapii. Certyfikaty często są ważne np. 5 lat, co oznacza, że co tyle lat ktoś musi odnawiać certyfikat, spełniając określone warunki (między innymi np. uczestniczyć w superwizji, szkoleniach itd.).
Na każdym etapie (tj. od psychoterapeuty w trakcie szkolenia, przez psychoterapeutę w trakcie procesu certyfikacji po certyfikowanego psychoterapeutę) osoba jest zobowiązana do ciągłej nauki i rozwoju.
Psychoterapeuta nie musi być psychologiem a psycholog nie musi być psychoterapeutą! Choć owszem, może zdarzyć się, że ktoś ma oba te tytuły.
Psychiatra – osoba, która ukończyła studia z medycyny (posiada tytuł lekarza) oraz specjalizację z psychiatrii. Psychiatra decyduje o ewentualnym stosowaniu leków i w razie potrzeby wystawia stosowną receptę. Może także wystawić – jeśli jest to konieczne – skierowanie do szpitala, zwolnienie lekarskie czy skierowanie do innego specjalisty lub na badania.
Wiem, że nie wyczerpałem całego tematu, jednak mam nadzieję, że informacje zawarte w tym artykule są dla Ciebie przejrzyste i wyjaśniają przynajmniej częściowo różnice między tymi zawodami. Wiedza ta może zwiększać świadomość społeczną i w razie potrzeby pomagać przy wyborze specjalisty. Teraz i Ty wiesz więcej na ten temat i możesz przekazywać te informacje innym.
Życzę Ci wszystkiego co najlepsze! Dobrze że jesteś!
Photo by SHVETS production on Pexels.com
Mateusz Szczepanik 
Musisz być zalogowany, aby dodać komentarz.